Recensies films

El Mocito

15 april 2012

Femke van Noorloos

Hoe worden de recente rechtszaken over verdwijningen en moorden tijdens de Chileense Pinochet-dictatuur beleefd door de aangeklaagden zelf? In de documentaire El Mocito (de jonge butler) staat Jorgelino Vergara centraal, destijds medewerker in een detentiecentrum waarin hij gevangenen te eten gaf, martelaars koffie bracht en lijken borg. De kijker krijgt een indringend portret van deze man die eerder heeft vastgezeten voor betrokkenheid bij de moord op Víctor Díaz (secretaris-generaal van de Communistische Partij) in 1976, en nu getuigt in mensenrechtenprocessen.

Zonder iets af te doen aan de verschrikkingen van de militaire dictatuur, toont dit psychologische portret de weerbarstige werkelijkheid: schuld en slachtofferschap liggen dicht bij elkaar. Een tegenstelling waarmee het huidige democratische Chili nog steeds worstelt. Hoeveel schuld heeft Jorgelino, die pas zestien was toen hij in de gevangenis kwam te werken en ‘slechts’ een hulpje van de beruchte Manuel Contreras (leider van de Chileense geheime dienst DINA) zegt te zijn geweest? In aangrijpende scènes in het voormalige detentiecentrum vertelt hij over zijn werkzaamheden destijds. Ogenschijnlijk rustig en met zachte stem vertelt hij tot in detail hoe de verschrikkelijke martelingen plaatsvonden.

Door de strafprocessen is de voormalige ‘butler’ zijn vrouw en kinderen kwijtgeraakt. Wat overblijft, is een zielig hoopje mens, een verwarde man die leeft in een afgelegen ruig gebied waar hij wat op konijnen jaagt en voedsel probeert te verbouwen. Hij wordt verafschuwd door buren en familie. Jorgelino Vergara zag zichzelf vooral als slachtoffer van het regime: “ik was een onvrijwillige deelnemer, ze hebben me gebruikt.” Hij worstelt echter steeds meer met zijn verleden en hij besluit te getuigen en om vergeving te vragen. Zenuwachtig probeert hij zichzelf moed in te praten en drinken voor de getuigenis. De camera zit hem steeds dicht op de huid: je hoort zijn nerveuze ademhaling en voelt het lijden van een man, getormenteerd door zijn geweten.

Medeplichtig of niet, de documentaire maakt in ieder geval duidelijk dat lagere medewerkers van het regime vaak essentieel zijn voor waarheidsvinding. De documentairemaker volgt het proces vanaf het moment dat Jorgelino zich meldt om te getuigen over zijn ervaringen, tot het aangrijpende moment waarop hij door kinderen van slachtoffer Daniel Palma gevraagd wordt om namen van martelaars te noemen. Zowel gerechtigheid als verzoening lijkt een stap dichterbij.

De film draait op het Latin American Film Festival van 18 tot 27 april in Utrecht.

El Mocito | Jean de Certeau en Marcela Said Cares | Chili 2011 | 70 min | Spaans gesproken, Engels ondertiteld

Gerelateerde berichten

Inside the World’s Toughest Prisons

Inside the World’s Toughest Prisons

Ooit bezocht ik in Colombia twee gevangenissen: de vrouwengevangenis Buen Pastor (de goede herder) en mannengevangenis La Picota (genoemd naar de wijk waar de gevangenis ligt). Toevallig was er een Franse journalist aanwezig voor het maken van een documentaire. Ik moest eraan terugdenken bij het kijken van de Netflix documentairereeks Inside the World’s Toughest Prisons.

Lees meer
Docudrama: De droevige kampioen

Docudrama: De droevige kampioen

’Wereldberoemd’ was Robert ‘Joy’ Hosé (1949) op Curaçao en de Antillen in de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen hij als tafeltenniskampioen internationaal furore maakte en de wereld over reisde. Maar de tafeltennisheld raakte door drugs aan lager wal en verloor alles. Zijn tragische leven vormde de basis voor de roman De droevige kampioen van de Nederlandse schrijver Jan Brokken (1949), dat in 1997 verscheen. Nu is het levensverhaal van Robert Hosé vastgelegd in de driedelige VPRO-docudrama De droevige kampioen van Sander Burger.

Lees meer
Quién mató a Sara?/Who Killed Sara?

Quién mató a Sara?/Who Killed Sara?

Achttien jaar geleden komt de achttienjarige Sara Guzmán (Ximena Lamadrid) om het leven tijdens een middagje parasailen. Het is zogenaamd een ongeluk, maar al snel weet de kijker dat er met de parachute is geknoeid. Haar broer Alex (Leo Deluglio als jonge versie; Manolo Cardono als volwassen versie) draait ten onrechte op voor de dood van zijn zus, dus als hij na achttien jaar vrij komt, is hij uit op wraak. Dit is in het kort het verhaal van de Netflixserie Quién mató a Sara?/Who Killed Sara?, uit Mexico.

Lees meer
agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This