Recensies boeken

Rafels van Rio

22 juni 2016

Auteur: Mark Weenink

Jeugdroman over het leven in de Braziliaanse favela

De toebedeling van het WK voetbal 2014 aan Brazilië en Olympische Spelen in 2016 aan Rio de Janeiro was voor de Zuid-Amerikaanse reus en haar bewoners eindelijk de erkenning als opkomende wereldmacht en een symbolische toetreding tot de Eerste Wereld. Aan de vooravond van het WK in 2014 verscheen Rafels van Rio, een jeugdboek van de Nederlandse journalist en oud-NOS-journaallezer Gijs Wanders (1950).

Ook nu, met de Olympische Spelen voor de deur, is het verhaal dat speelt in de favela, sloppenwijk, prima leesbaar. Want niet het voetbal maar het turbulente leven in de favela staat centraal. Overigens geven Brazilianen tegenwoordig de voorkeur aan de term comunidade, wat gemeenschap betekent.

Hiago is de vijftienjarige hoofdpersoon die al op nog jongere leeftijd zijn ouders verliest aan het geweld in de favela. Hij woont bij zijn pleegmoeder Julia Santos (35), die op haar beurt een vijfjarig dochtertje heeft verloren door een verdwaalde kogel. Julia’s broer Orlando probeert zijn hoofd boven water te houden door een eettentje uit te baten in de wijk, maar zijn geluk is geknakt sinds zijn vriendin Yazmin letterlijk door Alfonso Reiss is afgepakt.

Reiss is de wrede en gewetenloze drugsbaas die de favela met geweld regeert. Liquidaties en conflicten met de politie zijn aan de orde van de dag. De politie durft alleen met zwaar geschut de wijk binnen te trekken, met alle gevolgen van dien. Is de politie de vijand voor de drugsbende met haar soldados, voor de burgerbevolking is de politie ook de boeman door haar willekeurige, extreme geweld en corruptie.

Jongeren

Belangrijk personage met wie Julia bevriend raakt is Renato Lima, een verbitterde politieagent die zijn tienerzoon aan de drugs en het geweld van de wijk kwijtraakte. Wanneer Lima over de schreef dreigt te gaan, deelt zijn chef hem in bij de vredespolitie, de speciale politie-eenheid die de Braziliaanse overheid oprichtte om de favelas te ‘pacificeren’.

Wanders heeft met Rafels van Rio een spannend jeugdboek geschreven, waarbij de belangrijkste personages goed en geloofwaardig zijn uitgewerkt. Net zoals het echte leven in de favela is het geweld in het boek een enkele keer hard en expliciet. Daarnaast komt ook andere ellende aan bod: ontvoering, mishandeling, marteling, en moord. Voor heel jonge of gevoelige lezertjes is het boek dus niet echt geschikt. De leeftijdsindicatie voor het boek is vanaf circa 13 jaar.

De manier waarop Wanders het leven in de favela beschrijft is overtuigend, levensecht. Zijn boek is fictie, maar de verhalen komen uit de alledaagse realiteit. Voor zijn boek bezocht de auteur meerdere malen favelas en het boek draagt hij op aan de bewoners. Kritiekpuntje is dat het einde misschien ietwat onrealistisch is. Maar gezien de doelgroep is een happy end misschien wel gewenst. Het boek draagt niet per se oplossingen aan, maar biedt wel een goed vertrekpunt om jongeren bekend te maken met de wereld van de favela en erover te praten.

Gijs Wanders, Rafels van Rio, Uitgeverij Lemniscaat, 2014, ISBN 9789047706724, 173 pag., €14,95 (tijdelijke actie: van 1 juli tot 1 oktober €7,50)

Meer informatie vindt u op www.gijswanders.nl

Deze bijdrage is onderdeel van de ‘Braziliëspecial’ zomer 2016

Gerelateerde berichten

Piraparaná. Reizen in Colombia en Panama 1957-1961

Piraparaná. Reizen in Colombia en Panama 1957-1961

Piraparaná. Het klinkt als een vrolijk woord, maar het is een rivier in Colombia en fungeert als titel van een (oud) reisverslag van Niels F. Halbertsma (1929): Piraparaná. Reizen in Colombia en Panama 1957-1961. In dit interessante en toegankelijke non-fictie boek verhaalt de auteur over zijn reiservaringen van zo’n 65 jaar geleden in Panama en vooral Colombia, onder andere in het gebied van de Piraparanárivier.

Lees meer
Revolutie in Rio. Conrad Detrez tussen God en guerrilla, samba en saudade

Revolutie in Rio. Conrad Detrez tussen God en guerrilla, samba en saudade

Waarschijnlijk hebben maar weinig Chispa-lezers ooit gehoord van de Belgische ‘revolutionair’ en schrijver Conrad Detrez. Van zijn vele boeken, waarvoor hij een belangrijke Franse literaire prijs kreeg, heeft de grote Openbare Bibliotheek Amsterdam er slechts één. Toch schreef de Belgische historicus en journalist Peter Daerden een dikke biografie over zijn veelbewogen leven: Revolutie in Rio. Conrad Detrez tussen God en guerrilla, samba en saudade.

Lees meer
De laatste Buendía. In de voetsporen van Gabriel García Márquez

De laatste Buendía. In de voetsporen van Gabriel García Márquez

Er wordt wel eens gezegd dat je je held nooit moet willen ontmoeten, omdat het alleen maar kan tegenvallen. In zijn boek De laatste Buendía. In de voetsporen van Gabriel García Márquez waagt Peter Daerden toch een voorzichtige poging. De Colombiaan overleed natuurlijk in 2014, maar Daerden gaat op zoek naar de Buendíamythe, het hoofdpersonage uit zijn iconische roman Honderd jaar eenzaamheid. De Belgische journalist reist af naar Colombia, maar gaat ook op onderzoek uit in België en Nederland.

Lees meer
agsdix-null

Politiek & Maatschappij

agsdix-null

Kunst & Cultuur

agsdix-null

Vrije tijd & Toerisme

agsdix-null

Economie & Ondernemen

agsdix-null

Milieu en Natuur

agsdix-null

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This