Recensies boeken

Rafels van Rio

22 juni 2016

Auteur: Mark Weenink

Jeugdroman over het leven in de Braziliaanse favela

De toebedeling van het WK voetbal 2014 aan Brazilië en Olympische Spelen in 2016 aan Rio de Janeiro was voor de Zuid-Amerikaanse reus en haar bewoners eindelijk de erkenning als opkomende wereldmacht en een symbolische toetreding tot de Eerste Wereld. Aan de vooravond van het WK in 2014 verscheen Rafels van Rio, een jeugdboek van de Nederlandse journalist en oud-NOS-journaallezer Gijs Wanders (1950).

Ook nu, met de Olympische Spelen voor de deur, is het verhaal dat speelt in de favela, sloppenwijk, prima leesbaar. Want niet het voetbal maar het turbulente leven in de favela staat centraal. Overigens geven Brazilianen tegenwoordig de voorkeur aan de term comunidade, wat gemeenschap betekent.

Hiago is de vijftienjarige hoofdpersoon die al op nog jongere leeftijd zijn ouders verliest aan het geweld in de favela. Hij woont bij zijn pleegmoeder Julia Santos (35), die op haar beurt een vijfjarig dochtertje heeft verloren door een verdwaalde kogel. Julia’s broer Orlando probeert zijn hoofd boven water te houden door een eettentje uit te baten in de wijk, maar zijn geluk is geknakt sinds zijn vriendin Yazmin letterlijk door Alfonso Reiss is afgepakt.

Reiss is de wrede en gewetenloze drugsbaas die de favela met geweld regeert. Liquidaties en conflicten met de politie zijn aan de orde van de dag. De politie durft alleen met zwaar geschut de wijk binnen te trekken, met alle gevolgen van dien. Is de politie de vijand voor de drugsbende met haar soldados, voor de burgerbevolking is de politie ook de boeman door haar willekeurige, extreme geweld en corruptie.

Jongeren

Belangrijk personage met wie Julia bevriend raakt is Renato Lima, een verbitterde politieagent die zijn tienerzoon aan de drugs en het geweld van de wijk kwijtraakte. Wanneer Lima over de schreef dreigt te gaan, deelt zijn chef hem in bij de vredespolitie, de speciale politie-eenheid die de Braziliaanse overheid oprichtte om de favelas te ‘pacificeren’.

Wanders heeft met Rafels van Rio een spannend jeugdboek geschreven, waarbij de belangrijkste personages goed en geloofwaardig zijn uitgewerkt. Net zoals het echte leven in de favela is het geweld in het boek een enkele keer hard en expliciet. Daarnaast komt ook andere ellende aan bod: ontvoering, mishandeling, marteling, en moord. Voor heel jonge of gevoelige lezertjes is het boek dus niet echt geschikt. De leeftijdsindicatie voor het boek is vanaf circa 13 jaar.

De manier waarop Wanders het leven in de favela beschrijft is overtuigend, levensecht. Zijn boek is fictie, maar de verhalen komen uit de alledaagse realiteit. Voor zijn boek bezocht de auteur meerdere malen favelas en het boek draagt hij op aan de bewoners. Kritiekpuntje is dat het einde misschien ietwat onrealistisch is. Maar gezien de doelgroep is een happy end misschien wel gewenst. Het boek draagt niet per se oplossingen aan, maar biedt wel een goed vertrekpunt om jongeren bekend te maken met de wereld van de favela en erover te praten.

Gijs Wanders, Rafels van Rio, Uitgeverij Lemniscaat, 2014, ISBN 9789047706724, 173 pag., €14,95 (tijdelijke actie: van 1 juli tot 1 oktober €7,50)

Meer informatie vindt u op www.gijswanders.nl

Deze bijdrage is onderdeel van de ‘Braziliëspecial’ zomer 2016

Gerelateerde berichten

Het derde land

Het derde land

Haar debuut Nacht in Caracas was een groot succes. Nu heeft Karina Sainz Borgo, geboren in Venezuela en sinds 2006 woonachtig in Spanje, opnieuw een geweldige roman geschreven. Het derde land schetst de Latijns-Amerikaanse samenleving in al haar facetten, gruwelijk en tegelijk veerkrachtig en liefdevol, in prachtig proza.

Lees meer
Mijn documenten

Mijn documenten

“Mijn vader was een computer, mijn moeder een schrijfmachine. Ik was een leeg schrift en nu ben ik een boek.” Dit is een typerende zin uit Mijn documenten van de Chileense schrijver Alejandro Zambra (1975). In het verhaal heeft de vader van de verteller een kantoorbaan met elektrische typmachine, de moeder is creatief en houdt van zingen.

Lees meer
De christus van Elqui

De christus van Elqui

Er is een gezegde: ‘Klein dorp, grote hel’. Dat geldt zeker voor de gemeenschap in de roman De christus van Elqui van de Chileense schrijver Hernan Rivera Letelier (1950). Onderling geroddel en sociale controle houden – samen met de feodale machtsverhoudingen tussen bazen en arme mijnwerkers – de sociale verhoudingen in hun oneerlijke, ijzeren greep.

Lees meer
agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This