Recensies boeken

De nichtjes

8 november 2022

Seger Kersbergen

In De nichtjes van de Argentijnse schrijfster Aurora Venturini (1922 – 2015) wordt de lezer warm onthaald in de nogal misdeelde familie van Yuna, in de voorstad van Buenos Aires, La Plata. Terwijl de twaalfjarige Yuna zichzelf een fout noemt – ze heeft onder andere een spraakgebrek – is haar oudere zus Betina “nog debieler”. Haar vader heeft de familie al langer geleden in de steek gelaten, waarschijnlijk om aan deze halvegaren te ontkomen. Niet mijn woorden overigens. Haar twee nichten, Carina en Petra, komen er niet veel beter vanaf. De een is met zes tenen aan elke voet geboren, de ander is een lilliputter. Yuna walgt van haar familie waarin niemand normaal is, mentaal noch fysiek.

Aan de hand van Yuna’s ongefilterde gedachtestroom leren we deze ongewone familie kennen en zijn we getuige van hun misdeeldheid. In deze stroom passeren onder andere rijke beschrijvingen van onsmakelijke taferelen, waarin Yuna haar afkeer niet onder stoelen of banken schuift en haar zusje soms tot de rand van mishandeling treitert – of net erover:

“Wanneer het etenstijd was moest ik mijn zusje voeren en dan mikte ik expres op het verkeerde gat en stak de lepel in haar oog, in haar oor, in haar neus voor ik bij haar muil uitkwam. Ah… ah… ah… kreunde de miserabele smeerpijp.”

Tekort aan leestekens

Ze is zich hier overigens wel bewust van haar religieuze opvoeding. Gij zult niet doden staat op haar “netvlies gebrand”. Verder dan dit zou ze dan ook niet gaan, hoewel de christelijke barmhartigheid ver te zoeken is. Toch zoekt Venturini in dit soort absurde en soms groteske scènes ook het geestige op. Want ondanks de gehardheid van Yuna’s gedachten heeft ze iets aandoenlijks. Ze heeft een eigenaardige, weliswaar rauwe, blik op de wereld die ze enigszins stuntelend verwoordt. Venturini slaagt erin Yuna’s onbekwaamheid met de taal te vertalen naar een monoloog waarin juist de gelaagdheid van haar beleving naar voren komt.

Yuna’s spraakgebrek uit zich in de tekst door een opvallend tekort aan leestekens. Ze is ongemakkelijk in de omgang met komma’s en punten. Deze belemmeren haar moeizame communicatie met de buitenwereld, waaraan ze haar tekortkomingen liever niet tentoonstelt. Dus ratelt ze soms aan een stuk door, voordat haar eigen woorden haarzelf in de war brengen: “Want als ik mezelf hoorde raakte ik in de war van de geluiden in mijn hoofd en de sissende woordenstroom en bleef mijn mond openhangen terwijl ik bedacht dat er dikke en dunne woorden bestaan, zwarte en witte woorden, gekke en zinnige woorden, woorden die lagen te slapen in woordenboeken die niemand gebruikte”.

Morele tweestrijd

Ondanks haar gebrekkige taalvaardigheid weet Yuna zich te ontwikkelen tot een bekende kunstenares. Of we inderdaad een kunstzinnig fenomeen volgen of slechts haar kinderlijke fantasie hierover is onzeker. Haar gedachten zijn onsamenhangend, vreemd, onbegrijpelijk. Infantiele inzichten wisselen zich af met introspectieve pieken en doordachte opmerkingen. Als we haar moeten geloven is ze een geprezen artiest die rondloopt in mantelpakjes, tientallen schilderijen verkoopt op exposities onder de schuilnaam Riglos. Haar echte achternaam, López, is nogal gewoontjes.

Tegelijkertijd gaat er een hoop ellende schuil achter de levens van de vrouwen in de familie. De mannen die in het boek verschijnen hebben altijd bijbedoelingen. Yuna’s voormalig kunstdocent, die haar tot grote bekendheid weet te brengen, maakt haar zwakbegaafde en aan de rolstoel gekluisterde zusje Betina zwanger. Haar nichtje Carina raakt zwanger van een overspelige buurman, wat leidt tot een fatale, illegale abortus. De vrouwen zinnen op wraak, waar ze op uiteenlopende manieren in slagen. De nichtjes is een ongemakkelijk boek. Misbruik, verlating en geweld worden door Yuna met een kinderlijke eenvoud beschreven, waardoor het gruwelijke een normaliteit lijkt en soms zelfs vermakelijk wordt. De lezer verkeert hierdoor continu in een morele tweestrijd.

Monsterlijk

In het voorwoord, geschreven door de gerenommeerde Argentijnse schrijfster Mariana Enriquez, wordt een fragment aangehaald uit een interview waarin Venturini haar eigen familie beschrijft als monsterlijk. De schrijfster beschrijft zichzelf als een vreemd wezen, niet sociaal, ongewoon. Het boek zou in deze zin gelezen moeten (of kunnen) worden als een autobiografie. Een sterk allegorische autobiografie, hoop ik.

Aurora Venturini, De nichtjes, Uitgeverij Podium, Amsterdam, 2022, ISBN 9789463811415, 207 pag., vertaling: Lisa Thunnissen, €22,99

Gerelateerde berichten

Er is nog tijd. Herinneringen van een zoon aan Gabriel García Márquez

Er is nog tijd. Herinneringen van een zoon aan Gabriel García Márquez

In Er is nog tijd. Herinneringen van een zoon aan Gabriel García Márquez schrijft Rodrigo García (1959) over het overlijden van zijn beroemde vader (1927-2014) en moeder Mercedes Barcha (1932-2020). Zijn pa is natuurlijk icoon van het magisch realisme, winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur (1982) en auteur van klassiekers als Honderd jaar eenzaamheid, Liefde in tijden van cholera en Kroniek van een aangekondigde dood.

Lees meer
The Jamaica Reader. History, Culture, Politics

The Jamaica Reader. History, Culture, Politics

“Voor het eerst in de geschiedenis… zullen we burgers van Jamaica zijn en geen burgers van het Verenigd Koninkrijk en kolonies zoals nu het geval is… Het motto van ons land is: OUT OF MANY, ONE PEOPLE”. Vol hoop richtte de regering van Jamaica zich bij de onafhankelijkheid in 1962 tot de bevolking, maar zo mooi werd het niet. In 2008 uitte de dichter en schrijver Kei Miller zijn verbazing over zijn “eigen liefde voor een plaats, een land dat af en toe vol is van onverdedigbare haat. En toch, groeit er uit dit alles iets bijzonders – deze mix van paradijselijke schoonheid en armoede, van passie en politiek”. Beide citaten komen uit de in 2021 verschenen The Jamaica Reader. History, Culture, Politics.

Lees meer
agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This