Recensies boeken

Alsof men alles loslaat

26 april 2021

Mark Weenink

Dicht- en prozabundel van de Surinaamse dichter Michaël Slory

“Het enige dat ik als verweer weet op te merken is dat ik een zwoeger ben en heel hard moet werken voor mijn brood, en dat het toch niet zo van belang is wat ik presteer, dat ik allang blij ben met wat ik gepubliceerd krijg in de krant.” Een typerende uitspraak van Michaël Slory (1935-2018) uit zijn dicht- en prozabundel Alsof men alles loslaat, dat verscheen in het jaar van zijn overlijden.

De dichter en schrijver was namelijk een bekendheid in Suriname, die werd herkend op straat als een “heer die boeken verkoopt”. Rijk is hij er nooit mee geworden, maar hij realiseerde zijn droom om leraar te worden en bleef zijn leven lang trouw aan de literatuur. Ook schreef hij voor dagblad De Ware Tijd artikelen. Wellicht heeft hij te weinig erkenning gekregen tijdens zijn leven. Of misschien toch niet, want in het artikel ‘De onmogelijkheid van prijzen’ verkiest hij vrijheid om te creëren boven lof, zonder de druk van verwachtingen.

Slory schreef de teksten in deze meertalige bundel tussen 1986 en 2016. Hij doet dat in vier verschillende talen: Nederlands, Sranantongo, Spaans en Engels. De gedichten in het Sranan en het Spaans worden vergezeld door een Nederlandse vertaling. De bundel werd samengesteld door Surinamist Michiel van Kempen en door dichter en schilder Ed Hart. Samen zijn ze ook verantwoordelijk voor de vertalingen vanuit het Sranantongo.

Vrijen, kroelen, minnekozen

Uit wat de samensteller van de bundel Michiel van Kempen vertelt over Slory, blijkt dat hij een bijzondere gewone man uit het district Coronie was, die inspiratie uit veel, uit alles om hem heen haalde. Alledaagse zaken als een voetbalwedstrijd (‘Waar een massa mensen’) of motorsport, maar zeker ook de affectie voor de vrouw. In ‘Modieuze meid’ en ‘Waar de rode roos’ bezingt Slory de schoonheid van de vrouw. De zwarte vrouw is een diamant, een lied in respectievelijk ‘Een Emancipatieboodschap mijn diamanten zwarte vrouw?’ en het onderstaande ‘Black woman’.

“And in her hair,
her smile,
her body,
beauty is a common thing.

Even in her footsteps
lies the birth of a song.”

Dit Engelstalige gedicht is kort maar krachtig: met deze woorden voelt iedere (zwarte) vrouw zich een koningin. Zo simpel, zo puur, zo mooi, oprechte bewondering. ‘Waar man en vrouw elkaar beminnen bij Spanhoek’ gaat een stapje verder, waar een stel geen oog heeft voor de rest van de wereld en alleen maar in elkaar opgaat: vrijen, kroelen, minnekozen.

Alibaba

In ‘Overvol café’ zien we het observerende vermogen van Slory, die met enkele pennenstreken de gezelligheid en het geouwehoer in een bar neerzet. Ondanks de overdaad aan alcohol is de sfeer toch gemoedelijk. In ‘Menigte’ spreekt een individu in de massa het verlangen uit naar rust en tegelijk om gezien, erkend te worden.

Dat Slory van Suriname hield en betrokken was bij zijn land, spreekt duidelijk uit zijn werk. Zo eert hij Anton de Kom die met Wij slaven van Suriname mede aan de basis staat van de trots en het historische bewustzijn van de Surinamers. Sociale kwesties komen ook aan bod. ‘Zonder benoemingsbeschikking’ gaat over een onderwijzer die te kampen heeft met bureaucratie en inkomensonzekerheid. In ‘Alibaba en de berg’ en ‘Ik minister worden? Ik?’ kapittelt Slory corrupte politici en roept hij het volk op tot actie.

Het milieu kaart Slory – soms op activistische toon – aan in ‘Ondanks alle waarschuwingen’ en ‘Zang voor iemand die tegen het misbruik van onze bossen is’ (proza) en ‘Schandelijke vuilverbranding. Schandelijk!’ (gedicht). Maar het is niet alleen kommer en kwel, want de natuur is zo mooi dat Slory niet anders kan dan haar bezingen: ‘Kokospalmpje naast een kreek’ (ode aan palmboom) en ‘Opgeschoonde kreek’, ‘Spotvogel’ en ‘De vele grietjebies’ (vogels).

Dat vliegeren!

Levenslust spreekt vaak uit Slory’s gedichten. In ‘Kokospalmen bij een school’, waarvan een zin de titel van deze bundel is, wijst de dichter op de noodzaak van speelsheid in het leven, dat we moeten blijven genieten en ons verwonderen als een kind. In ‘Dat vliegeren!’ weet hij de sierlijke bewegingen van een vlieger te vatten, een beeld dat nooit verveelt.

Zelfs het licht van de dag weet Slory mooi te verwoorden, bijvoorbeeld in ‘Schemerige dag’ en ‘Avondschemer’, waarbij een gemoedelijkheid en tijdloosheid doorklinkt en de mens nietig is in het geheel van het oneindige universum. ‘In de Palmentuin’ is een gedicht tussen de schaduwen en de bomen, tussen stilte en geluid.

Uitgeverij In de Knipscheer publiceerde eerder twee dichtbundels van Slory: Ik zal zingen om de zon te laten opkomen (1991) en Torent een man hoog met zijn poëzie (2012).

Michaël Slory, Alsof men alles loslaat, Uitgeverij In de Knipscheer, Haarlem, 2018, ISBN 9789062659937, 94 pag., €17,50

Lees ook onze recensies Zoeken naar Slory. Een reis door verrassend Suriname en Scheren zonder spiegel, beiden geschreven door Ezra de Haan.

Gerelateerde berichten

Bestiarium

Bestiarium

De korte verhalen in Bestiarium van Juan José Arreola (1918-2001) dateren van meer dan zestig jaar geleden maar zouden bij wijze van spreken vandaag geschreven kunnen zijn. In deze bundel verwoordt de Mexicaanse schrijver op dichterlijke wijze zijn bijzondere kijk op het dierenrijk. Vaak met bombastische, soms met eenvoudige taal, maar altijd doeltreffend. Het boek wordt opgesierd met etsen van kunstenaar Héctor Xavier’.

Lees meer
Jaguarman. Mijn vader, zijn vader en andere Surinaamse helden

Jaguarman. Mijn vader, zijn vader en andere Surinaamse helden

Raoul de Jong (1984, Rotterdam) staat op het punt om met een zevendaags ritueel te beginnen om antwoord te krijgen op deze vragen. Vragen die over hem gaan, over zijn verleden en zijn afkomst. Maar vooral vragen over Jaguarman. In het autobiografische boek Jaguarman. Mijn vader, zijn vader en andere Surinaamse helden begint De Jong aan een zoektocht naar het mysterie van zijn herkomst en het land waar zijn voorouders van vaderskant vandaan kwamen: Suriname.

Lees meer
agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This