Recensies boeken

Dushi Willemstad

21 april 2013

Federico Besamusca

Zij die naar Curaçao vertrekken en zij die thuisblijven wil ik graag wijzen op een boek van Ko van Geemert (1950). Deze Nederlandse auteur heeft heimwee naar Curaçao. Terecht. Om die heimwee te verzachten heeft hij Dushi Willemstad samengesteld. Dushi betekent volgens het Groot Woordenboek Papiaments-Nederlands van Van Putte-de Windt: liefste, lieverd, schatje. En: mooi, lekker, en prettig. Het boek houdt het midden tussen een wandelgids in Willemstad en een auteurslijst van Nederlandse en Curaçaose schrijvers.

De mix wandelen en lezen is in goede handen bij Van Geemert, gezien zijn eerdere publicaties als Amsterdam en zijn schrijversLiteratuur op locatie en Het Einde en Wandelen rond eindhaltes van de tram in Amsterdam. Van Geemert zegt in het voorwoord van Dushi Willemstad geen volledigheid na te streven. Daarvoor verwijst hij – onder meer – naar De kleur van mijn eiland (2006) van Aart G. Broek en Tropentaal (2001) van Wim Rutgers. Hiermee vergeleken is Dushi Willemstad inderdaad beknopter en minder systematisch, maar daardoor niet minder interessant. De indrukwekkende opsomming van auteurs en boektitels, met name de verzameling proza en poëzie van de afgelopen veertig jaar, maakt hongerig naar al wat is geschreven op en over die o zo schijnbaar overzichtelijke rots en haar bewoners in de Caribische Zee.

Voordat de literaire wandeltocht begint, geven gastauteurs Carel de Haseth, Wim Rutgers en Lucille Berry-Haseth een inleiding over respectievelijk de eilandelijke samenleving, Curaçaose literatuur en literaire vertalingen naar het Papiaments. Vervolgens wandelschoenen aan en flesje water mee, want de stadswandeling gaat beginnen. We lopen achtereenvolgens door het oostelijk stadsdeel Punda, waarbij we tevens Pietermaai en Scharloo aandoen, en het westelijk deel Otrobanda. In beide stadsdelen houdt Van Geemert halt bij gebouwen, pleinen, standbeelden, ornamenten, straathoeken en snèks (de Curaçaose cafetaria) die terugkomen in proza en poëzie.

Tijdens de looproute citeert Van Geemert rijkelijk uit het oeuvre van de Grote Vier romanschrijvers (Cola Debrot, Tip Marugg, Boeli van Leeuwen en Frank Martinus Arion), en de Grote Drie dichters (Luis Daal, Pierre Lauffer, Elis Juliana). Naast hen presenteert hij een veelvoud van schrijvers van fictie – bijvoorbeeld Eric de Brabander, Erich Zielinski, Carel de Haseth, Fred Labega, en W.M. van Mancius- en non-fictie van bijvoorbeeld Miriam Sluis, Johan van der Walle, en Hans Vaders. Teveel om op te noemen. Na de stadswandeling kijkt Van Geemert door de lens van verschillende auteurs naar historische gebeurtenissen en huidige sociale fenomenen, en spraakmakende personen: Tula, de bekendste leider van de slavenopstand van 1795, de volksopstand van 30 Mei 1969, de landhuizen, de snèk, muziekleven en uitgeverijen.

Dushi Willemstad is dus in de eerste plaats een literaire kennismaking met Willemstad. Van Geemerts wandeling gaat langs alle toeristische clichés die in menig toeristengids van de stad staan afgedrukt. Maar de passende en soms hilarische literaire fragmenten (lees Boeli van Leeuwens beschrijving van twee drinkebroers aan de bar van het Avila-hotel) en achtergrondinformatie maken van Dushi Willemstad een geslaagde wandelgids.

Door de stad maak je kennis met boeken; omgekeerd kijk je door de boeken anders naar Willemstad, dat overigens lang niet altijd als ‘dushi’ wordt ervaren. Wim Werker, die van 1996 tot 1999 op Curaçao bij de Koninklijke Marechaussee werkte, getuigt in zijn bundel Een makamba op Curaçao (2010): “Soms ben ik wel eens heel moe van dit land. Het is dat het altijd zo’n lekker weer is, anders liep ik gillend weg.”

Ondanks dat de drang naar totaliteit hier en daar leidt tot verweesde zinnen en vergezochte associaties, is Dushi Willemstad een aanrader voor eenieder die snel bekend wil worden met wat Nederlanders en Curaçaoënaars schrijven over dat tot vreugde en frustratie stemmende eiland. Zij die na deze kennismaking de smaak te pakken hebben, kunnen verder op ontdekkingsreis in de genoemde naslagwerken.

Ko van Geemert (samensteller; Het Oog in ’t Zeil Stedenreeks), Dushi Willemstad, Uitgeverij Bas Lubberhuizen, Amsterdam, 2013, ISBN 9789059373594, 271 pag., € 22,50

Gerelateerde berichten

Jaguar

Jaguar

In zijn debuutroman Jaguar vertelt de Colombiaanse schrijver Santiago Wills de bloedige recente geschiedenis van zijn land aan de hand van het levensverhaal van de paramilitaire commandant Martín Pardo en zijn half tamme jaguar Ronco.

Lees meer
De vlaktes

De vlaktes

De vlaktes van de Argentijnse schrijver Federico Falco (1977) behoorde in 2020 tot de finalisten voor de Spaanse Premio Herralde de Novela en is nu in het Nederlands vertaald. Een boek over rouw en verlies, die de verteller de stad doen ontvluchten en terugkeren naar het landschap van zijn jeugd, de uitgestrekte pampa. In de stilte kijkt hij terug op de breuk met zijn geliefde. De moestuin en zijn herinneringen helpen hem zich opnieuw te hechten, aan de eindeloze vlaktes om hem heen.

Lees meer
Blauwe Tomaten

Blauwe Tomaten

In Blauwe Tomaten, een meeslepend werk van de Curaçaose schrijfster Elodie Heloise, keert de 28-jarige Dominique terug naar het eiland waar ze een deel van haar jeugd doorbracht. Terwijl ze samen met haar vriend Marlo onderdak vindt in zijn ouderlijk huis, is de terugkeer weinig idyllisch. Ze moet de confrontatie aangaan met onduidelijke, pijnlijke herinneringen, waarin haar moeder en zij leden onder het geweld van haar vader. De herontdekking van het eiland onthult verdrongen en verborgen trauma’s in Dominique’s geheugen, maar brengt ook verzoening met zich mee.

Lees meer
agsdix-null

Politiek & Maatschappij

agsdix-null

Kunst & Cultuur

agsdix-null

Vrije tijd & Toerisme

agsdix-null

Economie & Ondernemen

agsdix-null

Milieu en Natuur

agsdix-null

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This