Column Colombia

School’s out forever?

17 oktober 2021

Nico Verbeek

Dat zong Alice Cooper ooit. Nu is die kinderdroom voor veel Colombiaanse kinderen een nachtmerrie geworden. Net als elders in de wereld heeft ook Colombia de meeste sectoren van de economie weer aan het draaien gekregen: bars, discotheken, winkels, restaurants zijn weer open, het openbaar vervoer functioneert weer op het oude niveau. Het leven is dus voor een belangrijk deel weer terug naar normaal gegaan, met de opmerkelijke uitzondering van een sector: het onderwijs. Op veel scholen en universiteiten verloopt de terugkeer naar de leslokalen extreem moeizaam.

Op het platteland was de situatie van de scholen, tijdens de hele periode van de pandemie, niet minder dan rampzalig. Veel scholen beschikten niet over de middelen om over te schakelen op virtueel onderwijs. Scholieren hadden geen fatsoenlijke of helemaal geen computer, veel ouders konden het internet niet betalen of er was simpelweg geen bereik. Scholieren die wel virtuele les kregen, haakten al snel af. Docenten begonnen de lessen met tien leerlingen en eindigde de lessen met twee, een of geen enkele geïnteresseerde. Veel scholieren ontvingen daardoor anderhalf jaar simpelweg geen onderwijs.

In Sincelejo, in het departement Sucre, sloegen de docenten afgelopen week groot alarm. Volgens hen staat op dit moment zeventig procent van de scholieren op het punt het schooljaar niet te halen. Dat kwam omdat de virtuele lessen geen goed alternatief waren, maar het was wel het enige dat voorhanden was. Dát of helemaal géén les. Geen wonder dus dat de docenten in Sincelejo zo snel mogelijk terug willen naar fysieke lessen. Maar dat gaat heel moeizaam.

Volgens de nationale regering is inmiddels zeventig procent van de scholen weer begonnen met ‘gewoon’ klassikaal onderwijs. Dat lijkt een redelijk hoog cijfer, maar het is misleidend. Want het gaat hier vooral om de zogenaamde alternancia: een afwisseling van virtuele en fysieke lessen. En veel van de scholen hebben dan meestal niet meer dan een of twee dagen per week klassikale les.

Ernstiger is dat van de in totaal tien miljoen scholieren in het land, ongeveer dertig procent, dus meer dan drie miljoen kinderen, nog steeds geen voet in hun vertrouwde klaslokaal heeft gezet. Wat is precies de reden? Zijn de leraren soms een gevaar voor de kinderen? Dat lijkt wel mee te vallen, want het grootste deel van de leraren is gevaccineerd.

Wie is er dan verantwoordelijk voor deze bedroevende situatie? Natuurlijk komen de nationale en lokale autoriteiten in beeld, de gebruikelijke verdachten. Die hebben niet voldoende geld beschikbaar gesteld om noodzakelijke aanpassingen aan de scholen te laten verrichten of hebben het geld dat er was, niet fatsoenlijk besteed. Ook de ouders van de kinderen speelden een kwalijke rol, want de invloedrijke ouderverenigingen hebben er alles aan gedaan om de terugkeer naar school te dwarsbomen, en dreigden met gerechtelijke processen als ze hun zin niet kregen.

Maar de meest funeste en kwalijke rol speelde de machtige lerarenvakbond FECODE, een extreemlinks bolwerk dat vooral leraren van openbare scholen vertegenwoordigt. In de discussie over wel of niet fysiek onderwijs, vonden (en vinden) de vertegenwoordigers van deze vakbond steeds wisselende argumenten om dat onderwijs nog maar een tijdje op te schorten: van het gevaar dat leraren zouden lopen om besmet te raken tot de volgens hen ontoereikende aanpassing van de schoolgebouwen aan de eisen van bioveiligheid.

Maar terwijl FECODE pleitte voor het dichthouden van de scholen omdat die niet voldeden aan de corona-eisen, riep ze tegelijkertijd haar leden op om mee te doen aan protestacties tegen de nationale regering. Tienduizenden FECODE-leden gingen de straat op, zonder covid-maatregelen in acht te nemen. Het gevaar van besmetting, dat nog een argument was om niet naar school te gaan, gold nu ineens niet meer. FECODE liet er dus geen enkele twijfel over bestaan dat voor haar de eigen politieke belangen zwaarder wogen dan het recht op onderwijs van de kinderen.

De trieste conclusie is dat nogal wat sectoren van de Colombiaanse maatschappij het recht op onderwijs in feite zien als iets wat optioneel is en wat je eigenlijk best kunt missen. Het wel of niet ontvangen van onderwijs was de afgelopen anderhalf jaar geen recht, maar een gunst die afhing van de goede wil van schoolbesturen, lokale onderwijsautoriteiten en ouderraden. Hoog tijd dus om te eisen dat onderwijs weer als een fundamenteel recht van alle kinderen wordt beschouwd en niet als een lichtknop die je aandoet, maar die net zo makkelijk weer kan worden uitgezet.

Gerelateerde berichten

Nog een eigen doelpunt!

Nog een eigen doelpunt!

De naam van Andrés Escobar is voor altijd verbonden met het beroerdste eigen doelpunt uit de voetbalgeschiedenis. En dat komt vooral door de gevolgen die het voor de ongelukkige voetballer zelf had. Tien dagen nadat hij op het WK in 1994 tegen gastland Verenigde Staten z’n eigen doelman passeerde, werd hij in z’n stad Medellín vermoord. Bijna dertig jaar later kwam Netflix naar Colombia om er een tv-serie van te maken en de legende van z’n sokkel te stoten. De familie is niet blij.

Lees meer
Het spoor bijster

Het spoor bijster

De naam Edwin Vela dook deze week verschillende keren op in de Nederlandse media. Hij werd gepresenteerd als een zogenaamde fixer, wat wil zeggen dat hij researchwerk opknapt voor bijvoorbeeld buitenlandse tv-ploegen die in Colombia een programma willen maken. Hij was betrokken bij het speurwerk naar de biologische families van een aantal in Nederland geadopteerde kinderen, onder andere voor het programma Spoorloos.

Lees meer
In handen van hufters

In handen van hufters

Het was geen prettig gezicht. De pas beëdigde senator stond stomdronken voor de ingang van het hotel in Cartagena te schelden tegen politieagenten, nadat het personeel van het hotel hun hulp hadden ingeroepen. De senator ging gekleed in luchtige, witte kleding, was bezweet van opwinding en had een vochtige plek in z’n kruis waar hij de urine z’n vrije loop had gelaten. Hij moest door leden van zijn veiligheidsteam vastgepakt worden, anders was hij de politieagenten te lijf gegaan.

Lees meer

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This