Column Colombia

Nog een eigen doelpunt!

12 november 2022

Nico Verbeek

De naam van Andrés Escobar is voor altijd verbonden met het beroerdste eigen doelpunt uit de voetbalgeschiedenis. En dat komt vooral door de gevolgen die het voor de ongelukkige voetballer zelf had. Tien dagen nadat hij op het WK in 1994 tegen gastland Verenigde Staten z’n eigen doelman passeerde, werd hij in z’n stad Medellín vermoord. Bijna dertig jaar later kwam Netflix naar Colombia om er een tv-serie van te maken en de legende van z’n sokkel te stoten. De familie is niet blij.

Maar eerst de feiten. Andrés Escobar (geen familie van Pablo) was de talentvolle centrale verdediger van Atlético Nacional, die in 1989 met die ploeg de Copa Libertadores won. Hij speelde het WK van 1990 en ook het dramatisch verlopen WK in de Verenigde Staten. Daar ging alles mis en ondanks de hoge verwachtingen werd het Colombiaanse elftal al in de groepsfase uitgeschakeld. Na het WK zou hij bij AC Milan gaan spelen, het contract was al getekend. Een geweldige carrière in Europa, de droom van elke Colombiaanse voetballer.

Maar het liep allemaal anders. Hij keerde nog tijdens de WK terug naar huis, hij wilde zich niet verbergen voor de fans en ging daarom ‘gewoon’ een avondje stappen. In de vroege ochtend van 2 juli 1994 werd hij doodgeschoten door Humberto Muñoz, lijfwacht van Santiago en Pedro Gallón, maffia-types, op de parkeerplaats van een discotheek in Las Palmas. De hele avond al werd hij lastig gevallen en gepest door die twee broers en hun gezelschap vanwege de eigen goal.

En nu is er dus de zesdelige tv-serie. Hij heet Goles en contra (Doelpunten tegen) en is vanaf 2 november te zien is op Netflix. Elke aflevering wordt voorafgegaan door een soort waarschuwing. ‘De serie heeft niet de pretentie een waarheidsgetrouwe weergave van de realiteit te zijn en is ook niet bedoeld om voor legale doeleinden te worden gebruikt. Elke overeenkomst met de realiteit is ‘puur toeval’.

Desondanks viel de serie niet goed bij de familie van de vermoorde voetballer. Santiago Escobar, voetbalcoach en broer van Andrés, sprak in het openbaar zijn onvrede over de productie uit, die hij pervers en walgelijk noemde en beschuldigde de makers van “een gebrek aan respect voor de nagedachtenis van Andrés”. Hij was ook verontwaardigd omdat Netflix de familie op geen enkel moment bij de serie had betrokken. Ze wisten niet eens dat de serie werd gemaakt. Santiago Escobar kondigde ook aan dat de makers van de serie een kort geding kunnen verwachten.

Wat zijn de scenes waar het volgens de familie mis gaat? De serie laat een bezoek zien van Andrés Escobar aan La Cathedral, de gevangenis waar Pablo Escobar zat opgesloten, om daar een partijtje voetbal te spelen met de drugsbaas en andere gevangenen. Dit is in het werkelijke leven nooit gebeurd. Wel is teamgenoot René Higuita ooit op bezoek gegaan bij z’n ‘vriend’ Pablo Escobar, maar Andrés Escobar heel zeker niet.

Ook wordt hij in de serie voorgesteld als iemand die verslaafd is aan pijnstillers, zogenaamd voorgeschreven door z’n verloofde. Volkomen verzonnen. Ook is er een scene waar hij samen met teamgenoten op bezoek gaat bij ‘heksen’. Die zouden zogenaamd kunnen helpen op ‘magische’ manier hun sportieve rendement te verhogen. De enige voetballer van het Colombiaanse elftal die geloofde in hekserij en die de steun bij toverkollen zocht, was Freddy Rincón. Dat wisten de makers waarschijnlijk ook en ze hebben dat interessante feitje maar meteen op de hoofdpersoon geplakt.

Elke keer als een serie van start gaat die is gebaseerd op werkelijk feiten of personen, beginnen de polemieken en de klachten, vooral van de families, vanwege de manier waarop het verhaal wordt verteld. Precies hetzelfde gebeurde afgelopen week met de serie The Crown. Ook daar veel protest van de Britse koninklijke familie en ook daar een extra disclaimer vooraf.

Toch is het erg zuur dat uitgerekend Andrés Escobar na zijn dood op een dergelijke manier wordt geportretteerd. Hij stond bekend als ‘de gentleman van het voetbal’ en als een voorbeeld voor z’n teamgenoten. Tussen de andere Colombiaanse voetballers viel hij op door z’n fatsoenlijk gedrag, zowel binnen als buiten de lijnen. En nu wordt hij in zijn tweede leven dus neergezet als iemand die hij precies niet was. Kan het onrechtvaardiger?

Tja, kun je zeggen: er staat toch vooraf dat het allemaal maar fictie is? Maar wat hebben die disclaimers voor nut als het personage dezelfde naam draagt als de werkelijke persoon, dezelfde carrière heeft, dezelfde dingen meemaakt? Alleen neemt de fictie-Andrés op belangrijke momenten in zijn leven de slechte weg in plaats van de goede weg. En het lijkt onvermijdelijk – voor een willekeurige kijker zal het beeld van deze fictieve Andrés Escobar uit de serie blijven hangen en niet die van het idool en de legende…

Lees onze recensie van het boek Eigen doelpunt. Voetbal en maffia in het Colombia van Escobar

Gerelateerde berichten

Het spoor bijster

Het spoor bijster

De naam Edwin Vela dook deze week verschillende keren op in de Nederlandse media. Hij werd gepresenteerd als een zogenaamde fixer, wat wil zeggen dat hij researchwerk opknapt voor bijvoorbeeld buitenlandse tv-ploegen die in Colombia een programma willen maken. Hij was betrokken bij het speurwerk naar de biologische families van een aantal in Nederland geadopteerde kinderen, onder andere voor het programma Spoorloos.

Lees meer
In handen van hufters

In handen van hufters

Het was geen prettig gezicht. De pas beëdigde senator stond stomdronken voor de ingang van het hotel in Cartagena te schelden tegen politieagenten, nadat het personeel van het hotel hun hulp hadden ingeroepen. De senator ging gekleed in luchtige, witte kleding, was bezweet van opwinding en had een vochtige plek in z’n kruis waar hij de urine z’n vrije loop had gelaten. Hij moest door leden van zijn veiligheidsteam vastgepakt worden, anders was hij de politieagenten te lijf gegaan.

Lees meer
Het zwaard van de nieuwe president

Het zwaard van de nieuwe president

Zondag 7 augustus was het zover, Gustavo Petro ‘greep’ de macht in Colombia. Met behulp van het zwaard van Bolívar. Al meer dan veertig jaar wilde hij de baas worden in het land, eerst gewapenderhand en later op democratische wijze. En nu is het gelukt. De officiële inauguratie vond plaats op het Plaza de Bolívar in Bogotá, in aanwezigheid van tienduizenden enthousiaste fans en genodigden én geflankeerd door het zwaard van Bolívar, in een glazen kistje.

Lees meer

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This