Column Colombia

De dood van Gabo

21 april 2014

Nico Verbeek

Daar zouden vele christenen jaloers op zijn: precies op Witte Donderdag of Goede Vrijdag weten te sterven. Ze geloven dat iemand die op die dag sterft, samen met de Heer symbolisch op paaszondag weer opstaat. Gabriel García Márquez lukte het, want hij stierf op (witte) donderdag 17 april. Erg gelovig was hij niet, dus daar had ‘Gabo’ het niet om hoeven te doen.

Zeggen dat het nieuws in Colombia in het teken stond van de dood van de beroemde schrijver, zou een understatement zijn. Al zo’n drie dagen is er geen ander nieuws in de wereld. De journaals beginnen en eindigen met nieuws over Gabo: oude interviews en reportages uit zijn laatste woonplaats Mexico-Stad en uit Aracataca, zijn geboorteplaats, het ‘Macondo’ uit Honderd Jaar Eenzaamheid. Radiozender RCN zendt al drie dagen onafgebroken interviews uit met mensen die over Gabo praten. Dagblad El Tiempo had op zaterdag een speciale uitgave over de dood van de Nobelprijswinnaar, de enige die Colombia rijk is.

Begrijpelijk is het wel. García Márquez wordt door literatuurkenners erg hoog aangeslagen en beschouwd als de belangrijkste Spaanstalige schrijver sinds Cervantes – en die leefde en sneefde al in de zeventiende eeuw. Een grotere verdienste is misschien nog wel dat hij ook een groot publiek wist te bereiken en dat miljoenen lezers over de wereld via boeken als Honderd Jaar Eenzaamheid iets van Colombia hebben leren kennen.

Iets anders dan het Colombia van Pablo Escobar, van de drugs, van de FARC en de paramilitairen, van het nimmer aflatende geweld. Ja, Gabo was het positieve gezicht van Colombia in de wereld. Met de grote schrijver hadden de Colombianen iets om trots op te zijn, iets waar je internationaal mee voor de dag kunt komen.

Maar op Goede Vrijdag was er ook alweer polemiek. Een twitterbericht van een extreemrechtse politica maakte een abrupt einde aan de golf van eensgezind positivisme en patriottisme. Maria Fernanda Cabal, net gekozen als senator voor het Centro Democrático, de politieke beweging van ex-president Álvaro Uribe, plaatste een foto van Gabo met Fidel Castro, met als begeleidende tekst: ‘Binnenkort zullen ze elkaar weer tegenkomen in de hel.’

Gabriel García Márquez is nooit populair geweest in rechtse politieke kringen in Colombia. Niet alleen omdat hij vriend was van Fidel Castro, maar ook omdat hij politiek gezien erg links van het midden stond. Aan het einde van de jaren zeventig schreef hij in een tijdschrift, Alternativa, dat mensen als Uribe (en ongetwijfeld ook mevrouw Cabal) zeker als subversief beschouwen. Ook vervulde hij verschillende keren een rol als bemiddelaar in vredesprocessen met guerrillabewegingen als M19 en de FARC. Door zijn kritische houding tegenover ‘het imperium’ (de Verenigde Staten) werd hem jarenlang een Amerikaans visum onthouden.

In 1981 moest García Márquez zijn geboorteland ontvluchten, nadat de toenmalige president, Cesar Turbay, hem ervan beschuldigde een vriend en sponsor te zijn van de linkse guerrillagroep M19. Daarop ging hij in ballingschap in Mexico, om zijn leven te redden en niet omdat hij ‘niets om Colombia geeft’, zoals zijn tegenstanders beweren.
Je zou kunnen stellen dat de enige reden dat García Márquez er in slaagde om zijn oeuvre af te schrijven en in 1982 de Nobelprijs te winnen die gedwongen verhuizing was. Was hij in Colombia gebleven, dan had hij het misschien niet lang overleefd.

Gerelateerde berichten

Moeders van de Candelaria: 25 jaar op zoek naar de waarheid

Moeders van de Candelaria: 25 jaar op zoek naar de waarheid

Op 16 maart vierde Madres de La Candelaria haar 25-jarig bestaan met een bijeenkomst in Museo Casa de Memoria in Medellín. De viering heette ‘Altijd woensdag om twaalf uur’, als eerbetoon aan hun wekelijkse protest in het atrium van de Nuestra Señora de la Candelaria-kerk in Medellín. Aanwezig waren leden van de organisatie en flink wat van de mensen die hen gedurende deze tijd hebben gesteund.

Lees meer
De jungle in de Colombiaanse literatuur

De jungle in de Colombiaanse literatuur

Het is dit jaar precies honderd jaar geleden dat José Eustasio Rivera (1888 – 1928) La vorágine publiceerde, een roman waarin de Colombiaanse jungle de hoofdrol speelt en die tegenwoordig tot de canon van de Colombiaanse literatuur behoort. En dus ook verplichte lectuur op de middelbare scholen in Colombia en dat heeft het imago van de roman niet veel goed gedaan. La vorágine (vrij vertaald: De maalstroom) staat voor moeilijk, weinig toegankelijk proza, in ieder geval lectuur die een scholier niet voor z’n plezier leest.

Lees meer
Griselda Blanco, de Zwarte Weduwe

Griselda Blanco, de Zwarte Weduwe

Griselda Blanco (1943-2012) was een van de meest gewelddadige drugshandelaren in de Colombiaanse maffiageschiedenis. Ze had de naam een gewetenloze moordenaar te zijn en verschillende vendetta’s te hebben veroorzaakt, zowel in Colombia als in het Miami rond 1980, de jaren van Miami Vice. Ze werd omschreven als zeer bezitterig en extreem jaloers, op het randje van het abnormale. Ook zou ze honderden doden op haar geweten hebben, onder wie haar drie echtgenoten, vandaar haar bijnaam Zwarte Weduwe.

Lees meer

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This