h

Artikelen

Restauratie van in Amsterdam ontdekte Chileense muurschildering

Restauratie van in Amsterdam ontdekte Chileense muurschildering

In Amsterdam-West werd in oktober 2018 grote muurschildering ontdekt die door een Chileense politieke vluchtelingen in 1981 gemaakt is. De muurschildering wordt nu gerestaureerd door de toenmalige leider van de schildersbrigade Jorge Kata Nuñez, samen met een andere Chileense kunstenaar, Juan Heinsohn. Dit stukje politieke en culturele geschiedenis blijft zo voor Amsterdam behouden.

Lees meer
Democratie in precolumbiaanse steden in Mexico – Nieuwe inzichten van antropoloog Graeber en archeoloog Wengrow

Democratie in precolumbiaanse steden in Mexico – Nieuwe inzichten van antropoloog Graeber en archeoloog Wengrow

In precolumbiaans Mexico hadden sommige steden, zoals Teotihuacán en Tlaxcala, een enigszins democratisch bestuur. Dat blijkt uit archeologisch onderzoek en in het tweede geval ook uit Spaanse kronieken. Dat betogen David Graeber en David Wengrow in hun spraakmakende boek ‘Het begin van alles’, waarin ze de geschiedenis herschrijven met meer aandacht voor variëteit in ontwikkeling en menselijke keuzemogelijkheden.

Lees meer
De grote vraag die niemand zich stelt

De grote vraag die niemand zich stelt

Achter in de roman Broodkruim (Migas de pan) van Azriel Bibliowicz (1949) staat een gedetailleerde plattegrond van het huis waar het verhaal zich grotendeels afspeelt. “Het grappige is dat door de tekeningen lezers het huis zijn gaan zoeken”, vertelt de Colombiaanse auteur in een online interview vanuit zijn woonplaats Bogotá. “Waar is dat huis nou precies, vragen ze dan”, zegt Bibliowicz. Een groter compliment als schrijver kun je natuurlijk niet krijgen. “Maar het is natuurlijk onvindbaar. Het is fictie.”

Lees meer
Een wereldberoemde vader en de heilige krokodil

Een wereldberoemde vader en de heilige krokodil

La Chispa interviewt Rodrigo García (1959), oudste zoon van Gabriel García Márquez, in een online interview over zijn boek Er is nog tijd. Herinneringen van een zoon aan Gabriel García Márquez. Hierin vertelt hij openhartig over het afscheid van zijn ouders Gabriel García Márquez (1927-2014) en Mercedes Barcha (1932-2020).

Lees meer
Weg met Pinochet!

Weg met Pinochet!

Op 5 oktober 1988 spraken de Chilenen zich in een volksstemming uit tegen het aanblijven van generaal Pinochet als president. Daarmee eindigde de dictatuur, maar werd Chili nog geen volwaardige democratie. Chispa-redacteur Jan de Kievid maakte als internationaal waarnemer die spannende verkiezing mee. Nu binnenkort mogelijk weer een grote stap in democratische richting wordt gezet, vertelt hij zijn verhaal van de enerverende gebeurtenissen eind 1988.

Lees meer
Salvador Allende en Gabriel Boric

Salvador Allende en Gabriel Boric

Een halve eeuw na Salvador Allende heeft Chili met Gabriel Boric weer een uitgesproken linkse president. Beiden gelden als bruggenbouwers. Allende’s parlementaire weg naar het socialisme begon tijdens de Koude Oorlog, een tijd van linkse bewondering voor Cuba en gewapende strijd. Dat alles speelt nu veel minder. Ook zijn politieke partijen nu minder dominant. Absoluut anders is de feministische en ecologische oriëntatie van Boric’s regering. Allende had geen parlementsmeerderheid en Boric heeft die evenmin. Pas na goedkeuring per referendum van een nieuwe grondwet kan Boric links beleid gaan voeren, met opnieuw sterke rechtse tegenstand.

Lees meer
De milities worden steeds machtiger – met steun van de president

De milities worden steeds machtiger – met steun van de president

In oktober kiezen de Brazilianen wie er de komende vier jaar hun president zal worden. De polarisatie tussen links en rechts is groot. In een serie reportages en interviews met deskundigen ter plekke neemt Hans Veltmeijer de situatie in Brazilië onder de loep. In dit tweede artikel vertelt onderzoekster Vanessa Campagnac hoe ze haar samenwerking met de politie drastisch zag veranderen na de komst van Bolsonaro.

Lees meer
Nicaragua: verkiezingsimpressies uit een verdeeld land

Nicaragua: verkiezingsimpressies uit een verdeeld land

Op zondag 7 november 2021 gingen de Nicaraguanen naar de stembus en bezorgden de zittende president Ortega een klinkende overwinning. Of, klinkende overwinning? Velen in binnen- en buitenland erkenden de uitslag van de verkiezingen niet. En of de Nicaraguanen zo massaal naar de stembus gingen als Daniel Ortega claimde, valt ook te betwijfelen. Nicaragua-kenner Han Zwinkels was in het verdeelde en gewelddadige land ten tijde van de verkiezingen. Ook al zijn de verkiezingen al een aantal maanden geleden, zijn persoonlijke ervaringen zeggen veel over de manier waarop dit land geleid wordt: als het persoonlijke eigendom van dictator Daniel Ortega en zijn vrouw en vicepresidente Rosario Murillo.

Lees meer
Een ecologische en feministische linkse regering in Chili

Een ecologische en feministische linkse regering in Chili

Op 11 maart is de radicaal-linkse Gabriel Boric aangetreden als de jongste president van Chili, een resultaat van de grote sociale protesten van afgelopen jaren. Boric leidt een ecologische en feministische regering, met voor Chili vrij weinig binding met partijen. Hij heeft ambitieuze plannen voor een socialer Chili, maar geen meerderheid in het parlement. Ook zijn er nare erfenissen van zijn rechtse voorganger Sebastián Piñera. Boric roept de Chilenen op om samen “de weg van de hoop te betreden”.

Lees meer
Verarmd Brazilië stevent af op tweestrijd

Verarmd Brazilië stevent af op tweestrijd

In oktober kiezen de Brazilianen wie er de komende vier jaar hun president zal worden. Er zijn wat kandidaten van ‘de derde weg’, maar het is nu al een tweestrijd tussen de huidige rechtse president Jair Bolsonaro en oud-president Luiz Inácio Lula da Silva van de Arbeiderspartij. De polarisatie tussen links en rechts is groot. In een serie reportages en interviews met deskundigen ter plekke neemt Hans Veltmeijer de situatie in Brazilië onder de loep. Te beginnen met Francisco Gaetani, thans hoogleraar en eerder viceminister onder de regeringen Lula en Dilma Rousseff.

Lees meer
Vier van de vijf Haïtianen dromen van een toekomst elders

Vier van de vijf Haïtianen dromen van een toekomst elders

Zes jaar geleden maakten de Haïtianen zich vooral zorgen over de economische situatie. Bij een enquête kreeg gebrek aan veiligheid nog geen 10 procent van de stemmen. Maar blijkens een recent onderzoek houden bendegeweld, ontvoeringen en moorden, kortom veiligheid, de inwoners nu volledig in hun greep. Al het andere komt op het tweede plan. Intussen denken Haïtiaanse maatschappelijke organisaties en het buitenland verschillend over hoe de crisis moet worden aangepakt.

Lees meer
‘Vanuit deze crisis moeten we aan de opbouw van de democratie gaan werken’

‘Vanuit deze crisis moeten we aan de opbouw van de democratie gaan werken’

Sinds de verkiezing van Nayib Bukele tot president in 2019, heeft El Salvador te maken gekregen met een verdere uitholling van de rechtsstaat. Bukele beweert dat dit nodig is om de georganiseerde misdaad te bestrijden, zijn belangrijkste verkiezingsbelofte. Hoewel dat uitgangspunt op brede steun kan rekenen, zijn velen bezorgd over de manier waarop hij die belofte wil inlossen. Dit artikel is als opiniestuk geschreven door Juan Meléndez, directeur van het Salvadoraanse kantoor van het Nederlands Instituut voor Meerpartijen Democratie. Hij ziet dat de huidige democratische crisis ook mogelijkheden schept.

Lees meer
Vrijhandelskampioen of groene kampioen?

Vrijhandelskampioen of groene kampioen?

De onderhandelingen van het handelsverdrag tussen de EU en Mercosur duurden 20 jaar en nu blijkt ook de politieke goedkeuring uiterst moeizaam te verlopen. Hoewel er veel op het spel staat, onttrekt dit proces zich goeddeels aan het zicht. La Chispa dook er in en verhaalt over klimaatzorgen, Chinese invloed, ondemocratische achterdeurtjes binnen de EU, en opmerkelijke rollen voor Oostenrijk én de Braziliaanse president Bolsonaro.

Lees meer
De Vloek van Malinche

De Vloek van Malinche

“De 2000 beste nummers, ooit gemaakt” – zo maakt de Top 2000 reclame voor zichzelf. Daarover valt natuurlijk te twisten, want bijvoorbeeld Latijns Amerika is nog steeds een blinde vlek bij Nederlandse muziekliefhebbers. Jammer, omdat velen daardoor het fantastische stemgeluid van bijvoorbeeld de Mexicaanse Amparo Ochoa niet kennen. In de jaren ’80 van de vorige eeuw was dat anders; toen had ‘iedereen’ de LP ‘April in Managua: the Central American Peace Concert’ op de platenspeler liggen, of gekopieerd op een cassettebandje. Een van de meest indrukwekkende nummers van dat album uit 1984 is ’La Maldición de Malinche’, de Vloek van Malinche, zoals gezongen door Amparo Ochoa en haar landgenoot en gitarist Gabino Palomares – die het nummer in 1978 schreef.

Lees meer
“Kunst zegt dingen die de geschiedenis niet kan zeggen”

“Kunst zegt dingen die de geschiedenis niet kan zeggen”

Museum De Pont in Tilburg heeft recentelijk een aantal werken verworven van de Colombiaanse kunstenaar Beatriz González (Bucaramanga, 1932). Deze werken zijn tot 6 februari te zien in het museum. Cargueros de Bucaramanga, een acht meter lang geschilderd fries van textiel uit 2006 maakt op indringende wijze het geweld in Colombia voelbaar. Thema´s als vermissing, migratie en collectieve rouw staan centraal in het werk van González en sluiten aan bij actuele ontwikkelingen in Colombia en de rest van Latijns Amerika.

Lees meer
De impact van de Mexicaanse Zapatista beweging

Op 1 januari 1994 werd Mexico opgeschrikt door de gewapende opstand van het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger. De gewapende organisatie groeide uit tot een van de belangrijkste hedendaagse sociale bewegingen die als inspiratiebron dienen voor velen in Mexico en daarbuiten, met name voor de feministische beweging.

Luis Arce treedt in voetsporen van Morales – eerste halve jaar als president van Bolivia

Na een onderbreking van een jaar, met een interim-regering onder de rechts-conservatieve Jeanine Añez, is de linkse partij MAS opnieuw aan de macht in Bolivia. In oktober 2020 behaalde Luis Arce in de eerste verkiezingsronde 55 procent van de stemmen, waarmee hij de nieuwe president werd. Hij erfde een politiek verdeeld land met een kwakkelende economie en een diepe gezondheidscrisis. Hoe heeft hij in het eerste half jaar van zijn presidentschap deze problemen aangepakt?

Landhervormingen springen eruit. De Boliviaanse revolutie van 1952, deel II: vergelijking met de Mexicaanse Revolutie

De Mexicaanse revolutie van 1910 en de Boliviaanse van 1952 waren de grootste Latijns-Amerikaanse niet-socialistische omwentelingen van de twintigste eeuw. Naast overeenkomsten in achtergronden en maatregelen vertoonden ze aanzienlijke verschillen. Het revolutionaire proces en de rol van een leidende partij waren opvallend anders. Bij de landhervormingen kregen nieuwe landeigenaren in Mexico wat meer zekerheid dan in Bolivia. De Verenigde Staten keerden zich niet scherp tegen deze revoluties, maar kregen wel meer greep op Bolivia dan op Mexico.

‘Goed leven’ in de praktijk van Bolivia – Een utopie en een debat in ontwikkeling

Met regelmaat dook de term ‘buen vivir’, Spaans voor ‘goed leven’, op in toespraken van de toenmalige Boliviaanse president Evo Morales (2006-2019). Ook milieuactivisten verwezen regelmatig naar buen vivir als een manier van samenleven waarin mens en natuur gelijk zijn aan elkaar en waarin de natuur wordt gerespecteerd. Sinds de nadelige gevolgen van CO2-uitstoot toenemen en er wereldwijde klimaattops zijn om de uitputting van de aarde tegen te gaan, wint het idee van ‘goed leven’ aan betekenis. Wat houdt dit in en hoe werkt het in de praktijk van Bolivia?

Oogsten, koken en eten op grote hoogte

Bolivia en eten, dan denk je al snel aan de aardappel, wel duizenden verschillende soorten. Maar er wordt meer verbouwd in dit land met drie klimaatzones, waardoor de keuken kan beschikken over een grote diversiteit aan ingrediënten. Toch is Bolivia nog weinig internationaal bekend vanwege zijn keuken of topkoks. In 2013 opende restaurant Gustu z’n deuren in La Paz, opgericht door de culinair ondernemer van een van ´s werelds toprestaurants, Noma uit Denemarken. Heeft dit tot nieuwe ontwikkelingen geleid in de Boliviaanse keuken?

‘Land voor wie het bewerkt, mijnen aan de staat’. De Boliviaanse revolutie van 1952, deel I: de gebeurtenissen

In Bolivia brak in 1952 de eerste Latijns-Amerikaanse revolutie uit sinds de Mexicaanse van 1910. Onder druk van opstanden van mijnwerkers en (inheemse) boeren nam de revolutionaire regering ingrijpende maatregelen: algemeen kiesrecht, nationalisatie van tinmijnen, verdeling van land onder arme boeren en verplicht gratis basisonderwijs. Economisch was de revolutie geen succes, maar de sociale en politieke doorbraken droegen, direct of indirect, bij aan de maatschappelijke en culturele emancipatiestrijd van de inheemse bevolking. Die emancipatie is overigens nog lang niet voltooid.

Oerbossen Bolivia branden in stilte weg

Internationaal is er diepe verontwaardiging over de bosbranden in het Braziliaanse Amazonewoud. De extreemrechtse president Bolsonaro krijgt bakken kritiek over zich heen. Maar in buurland Bolivia voltrekt zich een vergelijkbare, stille ramp. In 2019 brandde meer dan zes miljoen hectare aan bos af, een gebied ter grootte van Nederland, Luxemburg en Vlaanderen samen.

De chola als cultureel erfgoed?

Chola en cholo zijn namen waarmee de Boliviaanse Aymara en Quechuabevolking wordt aangeduid, meestal op denigrerende en discriminerende wijze. Met de opkomst van president Evo Morales, zelf met inheemse wortels, lijkt dit te veranderen. Vrouwen in traditionele kleding zijn minister, volksvertegenwoordiger, advocaat en journalist. Of worstelaar. De chola is cultureel erfgoed. Maar het racisme is er niet minder door geworden.

‘Vrijheid in gevangenschap’

Door effectief regeringsingrijpen en meewerkende inwoners bleef de coronacrisis in Uruguay een jaar lang beperkt. In maart 2021 stegen de besmettingen en sterfgevallen echter exponentieel. Momenteel is Uruguay zelfs een van de meest getroffen landen ter wereld. De Nederlandse Lara Droogleever Fortuyn, die al zeven jaar met haar gezin in Montevideo woont, doet verslag van haar ervaringen, gedachten en gevoelens bij de crisis. Met grote waardering voor Uruguay: ‘Ik prijs mezelf gelukkig dat ik in deze crisis in dit mooie land kan zijn.’

Gemengde noten

Elk land is wel ergens goed in of produceert of exporteert ergens het meeste van. Zo is Nederland bijna altijd wereldkampioen korfbal en consumeert men in Argentinië meer rundvlees per persoon dan elders. Bolivia heeft een ander wereldrecord: het is de grootste producent en exporteur van paranoten.

Twee gezichten van Bolivia

Bolivia probeert zich te wapenen tegen de nu al grote gevolgen van klimaatverandering. Door de bijzondere geografische en economische situatie zal klimaatverandering Bolivia bovengemiddeld hard raken, terwijl het arme land historisch maar weinig heeft bijgedragen aan de oorzaken ervan. Economische ontwikkeling door mijnbouw en andere vormen van extractivisme staat op gespannen voet met natuurbehoud. Veranderende weerpatronen dwingen de inwoners anders te leven. Daarbij putten ze uit eeuwenoude kennis en tradities.

“Ons vrijlaten om ons geloof te beleven op onze eigen wijze”

Landen als Bolivia, Peru en Ecuador lijken op het eerste gezicht heel katholiek, maar de oorspronkelijke bevolking heeft daarin veel inheemse geloofsuitingen opgenomen: religieus syncretisme. Al eeuwen bestaat subtiel verzet, van kunstenaars en anderen, tegen de door de Spanjaarden opgedrongen godsdienst. Vicenta Mamani Bernabé, een Boliviaanse protestantse Aymaravrouw die theologie heeft gestudeerd, zoekt de verbinding tussen inheemse spiritualiteit en christelijke godsdienst, met aandacht voor de positie van vrouwen.

Bolivia aan Zee

In de Boliviaanse grondwet staat het met zoveel woorden: het land zal nooit opgeven een uitgang naar zee op te eisen, “met soevereiniteit”. In de praktijk betekent dat dat het de provincie Litoral (‘kuststrook’) terug wil die het in 1884 verloor aan Chili na de zogenaamde ‘Salpeteroorlog’. Bolivia blijft aanspraak maken op het gebied, de huidige Chileense regio Antofagasta. Dit ondanks dat het land in 1992 een stukje kust van Peru cadeau kreeg.

Dertien jaar Evo Morales: opkomst en val van de eerste inheemse president van Bolivia

De geschiedenis van Bolivia begon op 21 januari 2006 aan een nieuw hoofdstuk. Toen vond de inauguratie plaats van Evo Morales tot president. De inheemse leider van de Beweging naar het Socialisme beloofde dat vanaf nu het volk zou regeren. Hoe heeft dat tijdens zijn dertienjarige presidentschap vorm gekregen? Een verhaal over successen, desillusies, goede bedoelingen en machtshonger.

Verticale complementariteit

Al voor de komst van de Inca rond 1430 hadden Andesbewoners een succesvol ‘verticaal’ economisch systeem ontwikkeld. Daarbij maakten ze creatief gebruik van de mogelijkheden van de uiteenlopende hoogte- en klimaatzones. Op basis van wederkerigheid droegen bewoners van de verschillende zones bij aan een zelfvoorzienende economie met een gevarieerd voedselpakket. Grote voorraden konden in slechte tijden hongersnood voorkomen. Met de Spaanse kolonisatie kwam een einde aan dit unieke systeem.

Schooltuinen in Boliviaanse Amazonegebied: van idee tot praktische handleiding

‘Alle kleine beetjes helpen’, aan dit gezegde doet het project met schooltuinen in de Boliviaanse plaats Rurrenabaque sterk denken. Wat niets afdoet aan het belang ervan, want je zult maar pal naast het Amazonewoud wonen en toch niets afweten van wat dit regenwoud voor jou en de hele wereld betekent. Sinds een aantal jaren zijn meerdere basisscholen, met ondersteuning van de ngo Alerta Verde en de Nederlandse ngo Amzon Fund, actief met deze praktische vorm van natuureducatie. Het is een voorwaarde voor de ontwikkeling van milieubewustzijn en bescherming van het regenwoud.

Een uniek historisch proces

In een diepe politieke, sociaaleconomische en gezondheidscrisis met weinig vertrouwen in de instituties kiezen de Chilenen op 15 en 16 mei een Constitutionele Conventie. Dit gezelschap gaat een nieuwe grondwet ontwerpen. De Conventie zal meer vrouwen, inheemse bewoners, jongeren, niet-partijgebondenen en mensen zonder politieke ervaring tellen dan in de Chileense politiek gebruikelijk is. Een nieuwe grondwet kan een grondslag leggen voor een rechtvaardiger en democratischer Chili, maar dit unieke proces kan ook nog mislukken.

Contradicties van de mijnbouworganisatie

Het gaat op en neer met de mijnbouw, een economische kernactiviteit van Bolivia. Even leken coöperaties een weg naar een betere toekomst. Maar ook zij maken zich schuldig aan uitbuiting en milieuvernietiging. In een wirwar van gemeenschappelijke én intern tegenstrijdige principes en belangen tussen de socialistische regering, coöperaties, het staatsmijnbedrijf, vakbonden, inheemse gemeenschappen, milieuorganisaties en ngo’s ontstond een mijnbouwwet met “dikke mist’’ rond omstreden kwesties. Bolivia kan maar moeizaam loskomen van de ‘vloek van de rijke natuurlijke hulpbronnen.’

Iconisch Tiwanaku: dé archeologische stad van Bolivia

Hoog in de Andes ligt Tiwanaku, de belangrijkste precolumbiaanse stad van Bolivia. Het gaf de naam aan een van de machtigste rijken van Zuid-Amerika. En ook tegenwoordig blijft Tiwanaku belangrijk. Zo inaugureerde voormalig president Evo Morales zijn derde regeringstermijn in de pre-Inca stad. Wat maakt Tiwanaku zo bijzonder?

Cocabladeren kauwen is eeuwenoude traditie…

Coca en cocaïne. Voor sommigen, zoals de leden van de International Narcotics Control Board, is dit hetzelfde en moeten beide bestreden worden. Voor anderen, zoals de bevolking van Bolivia en Peru, is er een groot verschil en behoort het kauwen van cocabladeren onlosmakelijk tot de eigen cultuur. La Chispa dook in de geschiedenis en de rol van de Europeanen bij de ontwikkeling en productie van cocaïne.

Ekeko, Bolivia’s god van de welvaart

Rond het jaar 800 van onze jaartelling, tijdens de pre-Inca Tiwanakan-beschaving met haar hoofdstad nabij het Titicacameer, werd er veel belang gehecht aan materiële genoegens. Zo hadden de Tiwanakos hun eigen god van de overvloed, Ekhako of Eqaqo, later verbasterd tot Ekeko. Sinds 2011 is het Alasitas festival, waarbij Ekeko geëerd wordt, opgenomen op de immateriële werelderfgoedlijst van UNESCO.

Speurtocht naar vertaalde Boliviaanse literatuur

Een special over Bolivia vraagt ook om aandacht voor culturele aspecten, zoals de literatuur. Maar zijn er eigenlijk wel Boliviaanse auteurs vertaald in het Nederlands? La Chispa ging voor u op onderzoek uit en ontdekte dat een nieuwe generatie Bolivianen hard aan de weg timmert. Enkelen van hen zijn vertaald, maar er ligt nog voldoende werk voor geïnteresseerde uitgevers.

Zoektocht naar passend onderwijs voor iedereen

Onder de inheemse president Evo Morales heeft Bolivia een radicale onderwijshervorming doorgevoerd: meer nadruk op meertaligheid, interculturaliteit, dialoog, interactie en participatie van lokale gemeenschappen. Dat is een versterkte herwaardering van de talen en culturen van inheemse groepen. Naast successen zijn er ingewikkelde hobbels. Leraren zijn hiervoor vaak nog onvoldoende opgeleid of spreken de inheemse taal onvoldoende. En wat is de kwaliteit van het onderwijs? Ook begrijpt of deelt niet iedereen de Andesfilosofie van vivir bien, waardoor laagland inheemse groepen en Spaansprekenden zich niet altijd vertegenwoordigd voelen.

Van acceptatie naar verzet

De Spaanse kolonisatoren in het huidige Bolivia presenteerden zich naar de inheemse bevolking als opvolgers van de Inca-vorsten. Zij namen daarbij in het Incarijk bestaande tribuut- en werkverplichtingen van de bevolking over. Dat moest het Spaanse streven naar rijkdom en kerstening acceptabeler maken. Anders dan de Inca kenden de Spanjaarden echter geen wederkerigheid, waarbij die verplichtingen verbonden waren aan een staatsplicht tot bescherming van de bevolking. Dat ondermijnde de legitimiteit van het Spaanse bewind toen in de 18e eeuw de verplichtingen werden opgeschroefd en leidde tot opstanden die bloedig werden onderdrukt.

Oversteken in Bolivia: volg de ‘cebra’

Rond het jaar 2000 was het gemotoriseerde verkeer in de belangrijkste Boliviaanse stad La Paz dermate toegenomen dat het vooral stil stond. In de stad, gebouwd in een smalle vallei hoog in de Andes, was geen ruimte voor extra wegen. Gevolg: er werd bijna letterlijk gevochten om elke centimeter asfalt. Vooral voetgangers raakten in de verdrukking, te meer daar de meeste chauffeurs geen idee hadden waar zebrapaden voor dienden of dat voetgangers ook verkeersdeelnemers zijn.

Bolivia: Beginnende emancipatie van een etnische meerderheid?

De geschiedenis van Bolivia is sterk beïnvloed door de bijzondere geografie en door opéénvolgende veroveraars, zoals de Inca en Spanjaarden. De oorspronkelijke bewoners en de Inca vonden wederkerigheid een wezenlijk samenlevingsprincipe, maar voor de Spanjaarden gold dat niet. Ook na de onafhankelijkheid bleef de grote inheemse bevolking gemarginaliseerd. Pas recent is, vooral onder de eerste inheemse president Evo Morales, daarin verandering gekomen. Maar het inheemse emancipatieproces is nog lang niet voltooid.

BOLIVIA – BASISGEGEVENS

Recente basisgegevens van Bolivia. Bij onderwerpen die beïnvloed zijn door de coronacrisis (zoals economische groei, export, import, toerisme) zijn de laatste cijfers over 2019. Die geven een beter beeld van de ‘normale’ situatie en betrouwbare gegevens over 2020 zijn er vaak nog niet.

Inleiding Special Bolivia

In de maanden april en mei besteden we extra aandacht aan Bolivia. Waarom deze special? Ieder land is uniek en ieder land kun je een ‘land van tegenstellingen’ noemen, om maar eens een geliefde omschrijving te citeren uit het genre reisgidsen. Bolivia vormt daarop geen uitzondering. Het land speelt evenmin een hoofdrol in de ontwikkelingen op het Latijns-Amerikaanse continent. In de Nederlandse en Belgische media zul je dan ook niet veel lezen over Bolivia. Voor de redactie van La Chispa is alleen dat gegeven al een reden om aan het land een special te wijden. Maar er is meer.

Gevolgen coronapandemie bepalen stemgedrag bij verkiezingen in Latijns Amerika

Nooit eerder zijn er verkiezingen gehouden ten tijde van een pandemie, zoals de huidige coronacrisis. Wat staat er tijdens de verkiezingen dit jaar in meerdere Latijns-Amerikaanse landen op het spel? Welke tendensen zijn waar te nemen en welke factoren – economisch, sociaal en politiek – beïnvloeden de verkiezingsuitslagen?

Politiek in tijden van corona

Maar liefst achttien kandidaten doen mee aan de presidentsverkiezingen in Peru op 11 april 2021. De versnippering maakt het moeilijk om op voorhand een beeld te krijgen van de mogelijke winnaars. Voor de meeste Peruanen heeft de politiek afgedaan, getekend als zij is door corruptieschandalen. Is er nog iemand die puin kan ruimen en het land opnieuw kan opbouwen?

“Wie land heeft zal leven”, bewoners Copal AA vertellen hun verhaal

Begin jaren tachtig vluchtten duizenden Guatemalteken naar buurland Mexico voor de burgeroorlog en de genocide op de inheemse Mayabevolking die het land sinds de jaren ’70 in haar greep hadden. Velen van hen keerden vanaf 1993 terug naar Guatemala. Zij eisten grond voor de wederopbouw van hun gemeenschappen en kregen deze door de overheid toegewezen. Bewoners van enkele van deze gebieden dreigen nu opnieuw slachtoffer te worden door de voorgenomen bouw van een stuwdam. Zij zijn de strijd met de belanghebbenden van de dam aangegaan om deze grond te vrijwaren voor de volgende generaties.

Overleeft Bolsonaro de pandemie? Roep om aftreden president neemt almaar toe

Brazilië verkeert andermaal in woelige tijden. President Jair Bolsonaro komt steeds meer onder druk te staan vanwege zijn aanpak van de coronacrisis, geen aanpak volgens zijn tegenstanders. De verzoeken voor een impeachment stapelen zich op, maar massaprotesten blijven vooralsnog uit. Intussen draaien middenstand en horeca gewoon door, de economie heeft prioriteit. 

Valt de democratie te redden? Latijns Amerika in tijden van corona

De coronapandemie in Latijns Amerika heeft niet alleen grote gevolgen voor de gezondheid en de economie, maar vormt ook een bedreiging voor de toch al fragiele democratieën in de regio. Politieke vrijheden komen in het gedrang, verkiezingen worden uitgesteld, oppositieleden worden vervolgd en rechtbanken worden genegeerd. Valt de democratie te redden?

Volop keuze bij nationale verkiezingen in Ecuador

Vorig jaar werd Ecuador hard getroffen door covid-19: de gezondheidszorg stond op instorten en de economie kromp met 9 procent. Er staat dan ook veel op het spel als de Ecuadoranen op 7 februari een opvolger voor president Lenín Moreno gaan kiezen. Ze moeten wel, want het kleine Andesland kent stemplicht, maar de winnaar lijkt al vast te staan: Moreno’s voorganger en voormalige mentor Rafael Correa – hoewel deze niet op de stembiljetten staat.

Haïtiaanse president kondigt verkiezingen aan…

In Haïti is 7 februari een bijzondere datum. In 1986 kwam er op die dag met de val van Baby Doc een einde aan de jarenlange dictatuur van vader en zoon Duvalier. Sindsdien is het iedere vijf jaar de dag waarop een nieuwgekozen president wordt geïnstalleerd. De huidige president Moïse heeft formeel nog een jaar te gaan, maar vertoont steeds meer dictatoriale trekken. De oppositie wil dat hij opstapt.

agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.