Politiek & Maatschappij

Rio’s favela voor de rijken

25 maart 2015

Laura Kroet

Het is een bekende stadsontwikkeling: een oude, vergane wijk wordt hip en trekt nieuwe bewoners aan. De mensen die er al woonden, zien hun buurt veranderen. Dit gebeurt ook in Vidigal, een favela in Rio de Janeiro. “Het voelt alsof iemand je huis binnenkomt, op je bank gaat zitten en je eten opeet.”

Vidigal is een hooggelegen favela in ‘Zona Sul’, het dure zuiden van Rio de Janeiro. Voor wie de wijk bezoekt en naar boven loopt, is meteen duidelijk waarom het sinds de pacificatie, waarbij de politie de controle in de wijk overnam van de drugsdealers, zo populair is geworden. Eén blik op het weidse uitzicht op het strand van de wijk Ipanema en de oceaan zegt genoeg.

Het uitzicht mag dan al jaren hetzelfde zijn, de favela zelf verandert in rap tempo. De pacificatie in 2011 maakte de wijk voor mensen van buitenaf toegankelijk. In veel gepacificeerde favela’s is het dan alsnog te gevaarlijk om er als buitenstaander rond te lopen, maar dat geldt niet voor Vidigal. De buurt telt inmiddels verschillende hostels, een sushirestaurant en een nachtclub.

Het is een goed alternatief voor wie het wonen in andere delen van Rio onbetaalbaar is geworden. Een appartement in wijken als Leblon, Ipanema of Copacabana is tegenwoordig alleen weggelegd voor de allerrijksten van de stad; een huis in Vidigal niet.

Invasie

Als je door de buurt loopt, valt op hoeveel er gebouwd wordt en hoeveel huizen te koop en te huur worden aangeboden. Aan het begin van de wijk hangt een prikbord met briefjes: advertenties voor een driekamerappartement van 90.000 reais (ongeveer 28.200 euro) of een studio van 55.000 reais. Ook op Facebook zijn het aanbod en de vraag groot.

Dat de wijk in trek is bij mensen ‘van buiten’ drijft de prijs op. “Voor een huurwoning  betaal je 800 reais (ongeveer 250 euro) per maand, tegenover 300 reais een paar jaar geleden”, zegt Deimison Bruno die in een van Vidigals moderne hostels werkt. Dat is veel voor de oorspronkelijke inwoners zoals Bruno, maar een stuk goedkoper voor de mensen die de prijzen van andere delen van Zona Sul gewend zijn. Ter vergelijking: het minimummaandloon in Brazilië is bijna 800 reais.

Bruno merkt dat er in de wijk inmiddels met twee maten wordt gemeten. “Mensen van buiten betalen meer in restaurants. En een ritje met de taxi kost voor ons 2,50 reais, tegenover 10 reais voor bezoekers.” Volgens Bruno een logische reactie. “Het is een invasie. Bewoners willen de wijk voor zichzelf houden en de wijk beschermen. Die houding komt ook door de relatief korte tijd waarin dit gebeurt. Het voelt alsof iemand je huis binnenkomt, op je bank gaat zitten en je eten opeet.”

Contrast

Eén van de nieuwe inwoners is Lucía Alvares. De Argentijnse werkt in hostel Alto Vidigal en woont er al ruim vijf maanden. Dat er verschillende tarieven gelden, heeft ze wel gemerkt, maar verder voelt ze zich welkom in de wijk. Ze koos er bewust voor om in een favela te gaan wonen.

“Het voelt alsof er twee soorten mensen zijn in Rio de Janeiro: de mensen die in favela’s wonen en degenen die dat niet doen. Ik wil het contrast tussen die twee groepen begrijpen”, legt Alvares uit. De huidige ontwikkeling waarbij veel mensen naar Vidigal verhuizen vanuit andere wijken en zelfs andere landen, vindt ze goed. “Mensen moeten niet gescheiden leven. Het moet niet zo zijn dat er een verdeling is waarbij de rijken ‘buiten’ wonen en de armen ‘binnen’”, zegt Alvares.

Of die mix van oude en nieuwe inwoners standhoudt, is de vraag. Want degenen die hun huizen in Vidigal verkopen, gaan zelf op zoek naar een andere plek in goedkopere delen van de stad: in andere favela’s.

De foto’s bij dit artikel zijn afkomstig van Polina Spartyanova.

Dit artikel is geschreven in het kader van het journalistieke trainingsprogramma van Lokaalmondiaal ‘Beyond Your World’.

Gerelateerde berichten

Een nieuwe Guatemalteekse lente

Een nieuwe Guatemalteekse lente

80 jaar nadat in Guatemala de periode aanbrak die de “tienjarige lente” wordt genoemd, een periode ingeluid met het aantreden van de eerste democratisch gekozen president, de hervormer Juan José Arévalo, was daar in 2023 plotseling zijn zoon: Bernardo Arévalo. De zoon had onmiskenbaar het idealisme en gevoel voor sociale rechtvaardigheid van zijn vader geërfd maar hij liep al tegen de zestig toen hij politiek actief werd. Mogelijk wist hij te goed wat de huiveringwekkende gevolgen konden zijn.
Tot verassing van velen en tot frustratie van de zittende macht, die alles uit de kast haalde om hem tegen te houden – maar het was te laat – won Bernardo Arévalo de presidentsverkiezingen en werd hij begin 2024 geïnaugureerd. Voor veel Guatemalteken gloort er hoop, hoop op een nieuwe democratische lente.

Lees meer
Uitzending Spoorloos 1 november over geroofde Argentijnse baby’s

Uitzending Spoorloos 1 november over geroofde Argentijnse baby’s

De uitzending was woensdagavond 1 november, maar kan op Uitzending gemist worden teruggekeken. In de laatste uitzending van dit seizoen vertelt de in Nederland woonachtige Ana haar verhaal. Tien jaar geleden werd middels DNA-onderzoek vastgesteld dat zij tot de zogenaamde roofbaby’s behoort. Haar beide ouders zijn tijdens de Videla-dictatuur vermoord. Haar moeder was vijf maanden zwanger toen zij werd gearresteerd. Op één klein berichtje kort na haar arrestatie werd nooit meer iets van haar vernomen. Haar dochter Ana is geadopteerd, iets dat zij pas op 36-jarige leeftijd te horen kreeg.

Lees meer
agsdix-null

Politiek & Maatschappij

agsdix-null

Kunst & Cultuur

agsdix-null

Vrije tijd & Toerisme

agsdix-null

Economie & Ondernemen

agsdix-null

Milieu en Natuur

agsdix-null

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This