Politiek & Maatschappij

Inleiding Special Slavernij

26 oktober 2021

Jan de Kievid

Nooit eerder kende Nederland zoveel publiciteit en discussie over slavernij als afgelopen maanden. In razend tempo verschenen interessante nieuwe boeken, publiceerden gemeenten de resultaten van onderzoek naar hun banden met de slavernij of gaven opdracht dat uit te zoeken. Burgemeester Femke Halsema bood excuses aan namens Amsterdam en in andere plaatsen werd daarover gediscussieerd. Veel grotere en kleinere musea organiseren tentoonstellingen over de slavernij, het Rijksmuseum voorop. Nakomelingen van ‘slaven’ mengen zich nadrukkelijk in de discussie, waarbij de nieuwe term ‘tot slaaf gemaakten’ steeds vaker wordt gebruikt. Dat doen wij nu bij La Chispa ook.

Kort voor deze slavernijhausse had de redactie van La Chispa besloten eind 2021 een Special te maken over Nederland en de slavernij in Latijns Amerika en de Cariben. We dachten toen nog dat we aan de informatie en discussie op sommige punten een originele bijdrage konden leveren. Er is inmiddels zoveel onderzocht, gepubliceerd en betoogd dat we die pretentie hebben bijgesteld. Het idee van een Special hebben we echter niet laten varen. Naast een paar algemene artikelen en recensies publiceren we komende periode een aantal bijdragen over onderwerpen die buiten de recente Nederlandse publiciteit zijn gebleven. Daarbij relatief veel aandacht voor creatieve reacties van tot slaaf gemaakten of hun nakomelingen, zoals kleding en symbolen, verhalen vertellen en de racismediscussie. En ook een slavenopstand.

Kleding, symbolen en verhalen

Na een overzicht van het historisch onderzoek over slavernij en de soms verhitte discussie daarover bekijken we wat en hoe La Chispa (en voorganger Alerta) afgelopen dertig jaar over slavernij hebben geschreven. Het slavernijverleden van voor de afschaffing ervan komt vooral aan de orde in drie boekrecensies: over Servus. Macht, slavernij, uitbuiting en verzet, een brede geschiedenis van de slavernij met nadruk op de Cariben, over Bloed in de rivier van Marjoleine Kars over de vrij onbekende slavenopstand in de kleine Nederlandse kolonie Berbice in 1763 en over het recente overwichtswerk Nederlands slavernijverleden van Henk den Heijer.

Hoe slavernij – met slavenjacht – bleef bestaan na de officiële afschaffing lezen we in een artikel over het droeve lot van Paaseilanders in Peru. Andere artikelen belichten hoe het slavernijverleden op verschillende manieren doorwerkt na die afschaffing: hoe kleding, patronen en stoffen met de slaaf gemaakten zijn meegereisd en aan de andere kant van de oceaan tijdens en na de slavernij als anti-slavernijsymbolen hun verhalen vertellen; in de positie van nakomelingen van tot slaaf gemaakten ten opzichte van oorspronkelijke inheemse bewoners in Guatemala; het beroemde verhaal over de spin Anansi dat vanuit Afrika de oceaan overstak en daardoor ook een Surinaamse variant kent.

Weer van andere orde is een artikel over de Haïtiaanse advocaat en antropoloog Anténor Firmin, die ook een tijd minister van Buitenlandse Zaken was. Deze intellectueel is in Europa vooral bekend geworden door zijn werk Over de gelijkheid van het menselijk ras (1885) in reactie op de toen nogal dominante rassentheorie van de Fransman Arthur de Gobineau. En natuurlijke bieden we de lezers een mooie literatuurlijst van fictie en non-fictieboeken.

Deze bijdrage is onderdeel van de Special Slavernij, herfst 2021

Gerelateerde berichten

Veel Argentijnen hebben hoop gevestigd op Milei

Veel Argentijnen hebben hoop gevestigd op Milei

Over de in december aangetreden nieuwe Argentijnse president Javier Milei wordt heel verschillend gedacht. In La Chispa is vooral gewezen op mogelijke negatieve gevolgen van zijn aangekondigde beleid. In onderstaand artikel betoogt de Nederlander Jan Stroeken, docent macro-economie aan de Universidad de Concepción del Uruguay in Santa Fe in Argentinië, dat van Milei’s beleid wel positieve effecten te verwachten zijn.

Lees meer
Uitzending Spoorloos 1 november over geroofde Argentijnse baby’s

Uitzending Spoorloos 1 november over geroofde Argentijnse baby’s

De uitzending was woensdagavond 1 november, maar kan op Uitzending gemist worden teruggekeken. In de laatste uitzending van dit seizoen vertelt de in Nederland woonachtige Ana haar verhaal. Tien jaar geleden werd middels DNA-onderzoek vastgesteld dat zij tot de zogenaamde roofbaby’s behoort. Haar beide ouders zijn tijdens de Videla-dictatuur vermoord. Haar moeder was vijf maanden zwanger toen zij werd gearresteerd. Op één klein berichtje kort na haar arrestatie werd nooit meer iets van haar vernomen. Haar dochter Ana is geadopteerd, iets dat zij pas op 36-jarige leeftijd te horen kreeg.

Lees meer
agsdix-null

Politiek & Maatschappij

agsdix-null

Kunst & Cultuur

agsdix-null

Vrije tijd & Toerisme

agsdix-null

Economie & Ondernemen

agsdix-null

Milieu en Natuur

agsdix-null

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This