Politiek & Maatschappij

Inleiding Special Slavernij

26 oktober 2021

Jan de Kievid

Nooit eerder kende Nederland zoveel publiciteit en discussie over slavernij als afgelopen maanden. In razend tempo verschenen interessante nieuwe boeken, publiceerden gemeenten de resultaten van onderzoek naar hun banden met de slavernij of gaven opdracht dat uit te zoeken. Burgemeester Femke Halsema bood excuses aan namens Amsterdam en in andere plaatsen werd daarover gediscussieerd. Veel grotere en kleinere musea organiseren tentoonstellingen over de slavernij, het Rijksmuseum voorop. Nakomelingen van ‘slaven’ mengen zich nadrukkelijk in de discussie, waarbij de nieuwe term ‘tot slaaf gemaakten’ steeds vaker wordt gebruikt. Dat doen wij nu bij La Chispa ook.

Kort voor deze slavernijhausse had de redactie van La Chispa besloten eind 2021 een Special te maken over Nederland en de slavernij in Latijns Amerika en de Cariben. We dachten toen nog dat we aan de informatie en discussie op sommige punten een originele bijdrage konden leveren. Er is inmiddels zoveel onderzocht, gepubliceerd en betoogd dat we die pretentie hebben bijgesteld. Het idee van een Special hebben we echter niet laten varen. Naast een paar algemene artikelen en recensies publiceren we komende periode een aantal bijdragen over onderwerpen die buiten de recente Nederlandse publiciteit zijn gebleven. Daarbij relatief veel aandacht voor creatieve reacties van tot slaaf gemaakten of hun nakomelingen, zoals kleding en symbolen, verhalen vertellen en de racismediscussie. En ook een slavenopstand.

Kleding, symbolen en verhalen

Na een overzicht van het historisch onderzoek over slavernij en de soms verhitte discussie daarover bekijken we wat en hoe La Chispa (en voorganger Alerta) afgelopen dertig jaar over slavernij hebben geschreven. Het slavernijverleden van voor de afschaffing ervan komt vooral aan de orde in drie boekrecensies: over Servus. Macht, slavernij, uitbuiting en verzet, een brede geschiedenis van de slavernij met nadruk op de Cariben, over Bloed in de rivier van Marjoleine Kars over de vrij onbekende slavenopstand in de kleine Nederlandse kolonie Berbice in 1763 en over het recente overwichtswerk Nederlands slavernijverleden van Henk den Heijer.

Hoe slavernij – met slavenjacht – bleef bestaan na de officiële afschaffing lezen we in een artikel over het droeve lot van Paaseilanders in Peru. Andere artikelen belichten hoe het slavernijverleden op verschillende manieren doorwerkt na die afschaffing: hoe kleding, patronen en stoffen met de slaaf gemaakten zijn meegereisd en aan de andere kant van de oceaan tijdens en na de slavernij als anti-slavernijsymbolen hun verhalen vertellen; in de positie van nakomelingen van tot slaaf gemaakten ten opzichte van oorspronkelijke inheemse bewoners in Guatemala; het beroemde verhaal over de spin Anansi dat vanuit Afrika de oceaan overstak en daardoor ook een Surinaamse variant kent.

Weer van andere orde is een artikel over de Haïtiaanse advocaat en antropoloog Anténor Firmin, die ook een tijd minister van Buitenlandse Zaken was. Deze intellectueel is in Europa vooral bekend geworden door zijn werk Over de gelijkheid van het menselijk ras (1885) in reactie op de toen nogal dominante rassentheorie van de Fransman Arthur de Gobineau. En natuurlijke bieden we de lezers een mooie literatuurlijst van fictie en non-fictieboeken.

Deze bijdrage is onderdeel van de Special Slavernij, herfst 2021

Gerelateerde berichten

Weg met Pinochet!

Weg met Pinochet!

Op 5 oktober 1988 spraken de Chilenen zich in een volksstemming uit tegen het aanblijven van generaal Pinochet als president. Daarmee eindigde de dictatuur, maar werd Chili nog geen volwaardige democratie. Chispa-redacteur Jan de Kievid maakte als internationaal waarnemer die spannende verkiezing mee. Nu binnenkort mogelijk weer een grote stap in democratische richting wordt gezet, vertelt hij zijn verhaal van de enerverende gebeurtenissen eind 1988.

Lees meer
Bootvluchtelingen uit Haïti verdronken bij Puerto Rico

Bootvluchtelingen uit Haïti verdronken bij Puerto Rico

Donderdag 12 mei ontdekte een helikopter van de Puerto Ricaanse grenswacht op zee een gekapseisde boot. Tot nu toe konden 38 mensen gered worden en zijn elf lichamen geborgen. Maar volgens de opvarenden, op twee na allemaal Haïtianen, waren er tussen de 60 en 75 personen aan boord, wat betekent dat er nog veel mensen vermist worden. Dit jaar is het aantal Haïtianen dat hun land verlaat verdubbeld volgens Amerikaanse autoriteiten. Het bendegeweld en de economische crisis zijn de belangrijkste oorzaken.

Lees meer
agsdi-globe

Politiek & Maatschappij

agsdi-portrait

Kunst & Cultuur

agsdi-camera

Vrije tijd & Toerisme

agsdi-income

Economie & Ondernemen

agsdi-leaves

Milieu en Natuur

agsdi-learn

Onderzoek & Wetenschap

Blijf op de hoogte

Adverteren op onze website?

Dat kan! Tegen een scherp tarief plaatsen wij uw advertentie.

Ontvang onze nieuwsbrief

Schrijf u in en ontvang onze digitale nieuwsbrief met een overzicht van onze nieuwe artikelen.

Volg ons op social media

Wees als eerste op de hoogte van nieuwe artikelen en deel artikelen met uw netwerk.

Share This